Təvəlla və Təbərra

                                      

TƏVƏLLA VƏ TƏBƏRRA – İMANIN ƏSASLARINDAN

   İslam dinində sevgi və nifrət anlayışları xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təvəlla və təbərra – yəni Allahın dostlarını sevmək və Allahın düşmənlərindən uzaq durmaq – imanın əsaslarından sayılır. Bu iki məfhum Əhli-Beyt (ə) məktəbində xüsusi vurğulanır və möminin əqidəsinin ayrılmaz hissəsidir. Hətta inkar təsdiqdən daha öncə gəlir. Əvvəl qəlb təmizlənməlidir ki, Allah və Onun dostları ora qonaq ola bilsin.

Təvəlla nədir?

   Təvəlla – Allahın dostlarını, xüsusən də Əhli-Beyti (ə) sevmək və onlara tabe olmaq deməkdir. Bu, imanlı insanın qəlbində Allahın seçdiyi saleh bəndələrə məhəbbət bəsləməsi və onların yolunu davam etdirməsi mənasını daşıyır.

Qurani-Kərimdə bu haqda buyurulur:

“(Ya Peyğəmbər!) De: ‘Mən sizdən bu (risalət) müqabilində yaxın qohumlarıma (Əhli-Beytimə) sevgi bəsləməyinizdən başqa bir şey istəmirəm.’” (Şura, 23)

Bu ayə Əhli-Beyti (ə) sevməyin bir vəzifə olduğunu açıq şəkildə göstərir.

Təbərra nədir?

   Təbərra – Allahın düşmənlərindən, İslamın və Əhli-Beytin (ə) zülmkarlarına qarşı nifrət bəsləmək və onlardan uzaq durmaq deməkdir. Bu, dinin qorunması və haqqın batildən ayrılması üçün vacib şərtlərdən biridir.

Qurani-Kərimdə bu haqda buyurulur:

“İbrahim və onunla olanlar sizin üçün gözəl örnəkdir. O zaman onlar öz qövmünə dedilər: ‘Biz sizdən və sizin Allahdan qeyri ibadət etdiklərinizdən uzağıq, sizə qarşı küfr edirik. Ancaq Allaha iman gətirdiyiniz zaman sizinlə olacağıq.’”

(Mumtəhənə, 4)

Bu ayə göstərir ki, möminlər haqq yolda qalmaq üçün batildən uzaq durmalıdırlar.

Təvəlla və təbərra niyə vacibdir?

            1.         Haqq ilə batili ayırmaq üçün – İnsan yalnız haqq olanı qəbul edib batildən uzaq durduqda əqidəsini qoruyub saxlaya bilər.

            2.         İmanı kamilləşdirmək üçün – Əhli-Beyt (ə) məktəbinə görə, iman yalnız vilayət (təvəlla) və Allah düşmənlərindən uzaqlaşmaq (təbərra) ilə kamil olur.

            3.         Zalımlara qarşı durmaq üçün – Zülmə qarşı susmaq onu dəstəkləmək sayılır. Təbərra etmək – yəni zalımlardan uzaq olmaq, ədalətin yanında olmaq deməkdir.

            4.         Cəmiyyətin mənəvi sağlamlığını qorumaq üçün – Batil ideologiyaların yayılmasının qarşısını almaq və haqqı üstün tutmaq üçün təvəlla və təbərra vacibdir.

Təvəlla – Təbərra haqqında hədislər:

1. Peyğəmbər (s) buyurur: “Mənim Əhli-Beytimə məhəbbət bəsləyən, Qiyamət günü mənimlə birlikdə olacaq.” (Əmali-Şeyx Tusi, səh. 84)
2. Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kəs Əhli-Beytimi sevərsə, cənnətdə mənimlə birlikdə olacaq.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 113)
3. İmam Əli (ə) buyurur: “Ən üstün iman Allah dostlarını sevmək və Allah düşmənlərinə nifrət bəsləməkdir.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 58)
4. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Bizim vilayətimizi qəbul edib, düşmənlərimizdən uzaq duran şəxs imanını kamilləşdirmişdir.” (Əl-Kafi, c. 2, səh. 126)
5. İmam Rza (ə) buyurur: “Biz Əhli-Beyti sevənlərə cənnət vacibdir.” (Uyunu əxbarir-Riza, c. 1, səh. 307)
6. İmam Əli (ə) buyurur: “Bizim vilayətimizi qəbul edən kəsin qəlbi imanla doludur.” (Əl-Kafi, c. 2, səh. 126)
7. İmam Əli (ə) buyurur: “Kim bizi sevərsə, Allah onu Peyğəmbərlə (s) birlikdə məhşur edər.” (Nəhcül-Bəlağə, xütbə 94)
8. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Biz Əhli-Beyti (ə) sevmək və bizim düşmənlərimizə nifrət bəsləmək, insanın imanının nişanəsidir.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 58)  
9. Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kəs bir zalımı dəstəkləyərsə, Qiyamət günü onunla birlikdə məhşur olacaq.” (Əl-Kafi, c. 2, səh. 375)
10. İmam Əli (ə) buyurur: “Allahın düşmənlərindən uzaq durmaq, imanın ən ali dərəcəsidir.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 58)
11. İmam Baqir (ə) buyurur: “Bizim dostlarımız bizə tabe olan və bizim düşmənlərimizdən uzaq duranlardır.” (Əl-Kafi, c. 2, səh. 126)
12. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Allahın düşmənlərini sevən şəxs, bizdən deyil.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 113)
13. İmam Kazim (ə) buyurur: “Kim zalımlarla dostluq edərsə, bilsin ki, Qiyamət günü onlarla birlikdə olacaq.” (Tuhəfül-üqul, səh. 409)
14. İmam Məhəmməd Baqir(ə) buyurur: Bəndənin Allah dərgahına yaxınlaşmasına səbəb olan əməllərin ən yaxşısı Allaha, Onun Rəsuluna və ixtiyar sahiblərinə (imamlara) itaət etməkdir. (…yenə buyurur…) Bizə məhəbbət bəsləmək iman, ədavət bəsləmək isə küfrdür. (Kafi c.1s.187)
15. İmam Sadiq (ə) buyurur: Həqiqətən hər bir ibadətdən üstün bir ibadət var. Ən yaxşı ibadət isə biz Əhli-beytə məhəbbət bəsləməkdir (bundan daha üstün ibadət yoxdur). (Biharul-ənvar c.27 s.91)
16. İmam Əli (ə) buyurur: “Hər kəs Allah düşmənlərindən uzaq durmasa, Allah da ondan uzaq olar.” (Nəhcül-Bəlağə, hikmət 45)
17. İmam Baqir (ə) buyurur: “Bizim dostumuz olmaq istəyən kəs gərək bizim düşmənlərimizdən uzaq olsun.” (Əl-Kafi, c. 2, səh. 126)
18. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Bizdən olmayan şəxslərlə oturub-duran, Qiyamət günü onlarla birlikdə olacaq.” (Biharül-Ənvar, c. 27, səh. 174)

   Təvəlla və təbərra – İslamda imanın əsas hissələrindən biridir. Allahın dostlarını sevmək (təvəlla) və düşmənlərindən uzaq durmaq (təbərra), möminin imanının kamilliyinin göstəricisidir. Qurani-Kərim və Əhli-Beyt (ə) hədislərində bu məqam dəfələrlə vurğulanır. Bu iki anlayış, möminin həyatında əqidəvi əsas olduğu kimi, onun əxlaqını və əməlini də müəyyən edir. Bu əməl edilməsi yaxşı olan əməllərdən deyil, hətta vacib olan bir əməldir. Beləliklə, haqq yolda qalmaq və batildən uzaq durmaq istəyən hər bir mömin təvəlla və təbərraya əməl etməlidir.

Şəriət güzgüsü kitabından