Halal qazanc

   Halal qazanc, İslamda çox mühüm bir yer tutur. İslam, insanların halal yolla və doğru əməllər vasitəsilə qazanc əldə etmələrini tövsiyə edir. Haram yolla qazanc əldə etmək isə ciddi şəkildə qadağandır. Halal qazanc əldə etmək, həm də insanın tərbiyəsinin, əxlaqının və dini biliklərinin bir əlamətidir. Halal qazanc sadəcə insanın şəri bir vəzifəsi deyil, etdiyi əməllərdən başlayaraq, öz həyatının gedişatı və həmçinin qazancından yedirdiyi kəslərin həyatına qədər böyük təsirə malik bir əməldir.

Halal qazanc haqqında Qurani-Kərim ayələri

Quran, insanların halal yolla qazanc əldə etməsinin vacibliyini dəfələrlə vurğulamışdır. Həmçinin, haram yolla qazanılan malların insanın ruhuna və əxlaqına zərər verdiyini qeyd edir.

          1.       “Ey insanlar, yer üzündə olan şeylərdən halal və təmiz olanlarını yeyin”.[1]

Bu ayə, müsəlmanlara Allah tərəfindən verilən halal və təmiz ruzilərdən istifadə etmələri tövsiyə olunur.

          2.       “Allahın razı olacağı bir qazanc əldə edin”.[2]

Bu ayə, insanlara halal qazancın əldə edilməsinin Allahın razılığını qazanmaq üçün vacib olduğunu bildirir.

          3.       “O kəs ki, Allahın rizqindən halal yolla faydalanır və bir-birini yaxşılıqla təşviq edir”.[3]

Halal qazancın əldə edilməsinin və başqalarına yaxşılıq etmənin əhəmiyyətini göstərir.

Peyğəmbər (s) və Əhli-Beytinin (ə) halal qazanc haqqında hədisləri

1. Peyğəmbər (s) buyurur: “Halal ruzi axtarmaq, vacib ibadətlərdən sonra gələn ən böyük vacibatdır”.[4]
2. İmam Əli (ə) buyurur: “Halal ruzi axtaran, Allah yolunda cihad edən kimidir”.[5]
3. İmam Cəfər Sadiq (ə) buyurur: “Kim halal ruzi qazanmaq üçün çalışarsa, Allah onu sevər.”.[6]
4. İmam Əli (ə) buyurur: “Halal ruzi qazanın ki, dualarınız qəbul olunsun”.[7]
5. İmam Baqir (ə) buyurur: “Allah tənbəl insanı sevməz. Halal qazanc əldə etmək üçün çalışanı isə sevə”.[8]
6. İmam Əli (ə) buyurur: “Hər kəs halal ruzi qazansa və onu Allah yolunda xərcləsə, səadətə çatar”.[9]
7. İmam Cəfər Sadiq (ə) buyurur: “Halal ruzi insanın üzündə nur, qəlbində rahatlıq yaradar”.[10]
8. Peyğəmbər (s) buyurur: “Halal qazanıb ailəsinə xərcləyən, Allah yolunda infaq edən kimidir”.[11]
9. İmam Əli (ə) buyurur: “Halal ruzi bərəkət gətirər, haram isə evinizi viran edər”.[12]
10. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Qiyamət günü insanın ilk sorğu-sual olunacağı şeylərdən biri də halal yolla ruzi qazanıb-qazanmadığıdır”.[13]
11. İmam Əli (ə) buyurur: “Kim halal ruzi üçün zəhmət çəkərsə, ona Allahın mərhəməti nəsib olar”.[14]
12. İmam Baqir (ə) buyurur: “Halal ruzi qazanıb ailəsinə baxan şəxs Allahın sevimli bəndəsidir”.[15]
13. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Sübh erkən halal ruzi üçün yola düşən, günahsız şəkildə Allahın bağışlamasına nail olar”.[16]
14. İmam Əli (ə) buyurur: “Harama bulaşan bir insanın ibadəti qəbul olunmaz”.[17]
15. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Halal qazanclı bir gün, min gecə ibadətdən üstündür”.[18]
16. İmam Əli (ə): “Evlənmək insanın bəxtini açar və ruzisini artırar”.[19]
17. İmam Cəfər Sadiq (ə): “Hər kəs evləndikdən sonra öz ailəsi üçün ruzi dalınca gedərsə, bu, Allah yolunda cihad edən kimidir”.[20]

   Bu hədislər halal qazancın əhəmiyyətini və haram qazancın fəsadlarını açıq şəkildə bildirir. Halal ruzi axtarmaq, ibadətlə yanaşı, insana dünya və axirət səadətini gətirən mühüm bir əməldir.

Halal qazancın əhəmiyyəti və tövsiyələr

          1.       Haram yolla qazanmaqdan çəkinmək:

İslamda haram yolla qazanc əldə etmək böyük günah sayılır. İnsanlar həmişə halal yolla qazanc əldə etməli və haram vasitələrdən uzaq durmalıdırlar. Haram yollarla qazanılmış mal, insanın ruhi və əxlaqi vəziyyətinə zərər verə bilər.

          2.       Çalışmaq və zəhmət çəkmək:

Halal qazanc əldə etmək üçün insanın zəhmət çəkməsi, çalışması vacibdir. İslam, işləməyi və əl əməyindən faydalanmağı tövsiyə edir. İnsan, zəhmət çəkməklə həm Allaha yaxınlaşar, həm də cəmiyyətə faydalı olur.

           3.      Zəkat və xüms vermək:

Halal qazancın əldə edilməsi ilə yanaşı, İslamın təlimlərinə uyğun olaraq zəkat və xüms vermək də vacibdir. Bu, insanın halal qazancını təmizləyir və başqalarına yardım etməyə kömək edir.

          4.       Əxlaqi əhəmiyyət:

Halal qazanc, insanın əxlaqını formalaşdırar. İnsan halal qazanc əldə edərkən Allahın razılığına uyğun davranır və dünyada yaxşı bir həyat sürmək istəyərkən, Allahın təqdirini qazanmağa çalışır.

          5.       Ailəyə xərcləmək:

Halal qazanc əldə edildikdən sonra, bu qazancın ailə üzvlərinə və cəmiyyətə sərf edilməsi, müsəlmanların ən yaxşı əməllərindən biridir. Ailəyə verilən hər bir şeyin savabı vardır.

   Nəticədə, halal qazanc, İslamda yalnız maddi bir məsələ deyil, həm də mənəvi əhəmiyyət daşıyan bir əməldir. İnsan, halal yolla qazanc əldə etməli və bu qazancı düzgün şəkildə ailəsi və cəmiyyəti üçün istifadə etməlidir. Peyğəmbər (s) və Əhli-Beyt İmamları, halal qazancın insanın əxlaqını necə yaxşılaşdırdığına və Allaha yaxınlaşdığınına diqqət çəkmişlər. Halal qazancın əldə edilməsi və onun düzgün şəkildə istifadə edilməsi, müsəlmanın həyatını ruhi və maddi olaraq zənginləşdirir.

“Şəriət güzgüsü” kitabından

---

[1] Bəqərə surəsi, 168

[2] Mumtəhinə surəsi, 8

[3] Mulk surəsi, 15

[4] Əl-Kafi, c. 5, s. 78

[5] Nəhcül-Bəlağə, hikmətli kəlamlar, 129

[6] Biharul-Ənvar, c. 103, s. 9

[7] Ğurarul-Hikəm, 1781

[8] Əl-Kafi, c. 5, s. 85

[9] Nəhcül-Bəlağə, hikmətli kəlamlar, 237

[10] Əl-Kafi, c. 5, s. 113

[11] Biharul-Ənvar, c. 104, s. 72

[12] Ğurarul-Hikəm, 3456

[13] Biharul-Ənvar, c. 7, s. 274

[14] Nəhcül-Bəlağə, hikmətli kəlamlar, 218

[15] Əl-Kafi, c. 5, s. 74

[16] Biharul-Ənvar, c. 96, s. 159

[17] Ğurarul-Hikəm, 2413

[18] Biharul-Ənvar, c. 103, s. 9

[19] Mizanul-Hikmət, c. 4, s. 275

[20] Əl-Kafi, c. 5, s. 88