Aleykum salam ve rehmetullahi ve berekatuh. sheyx Seduq (r e) “ilelush-sheraye” (daveri intisharati) 2-ci cild seh: 322, 323 imam Sadiq (a) dan hedis neql edir ki, Allah (cc) oz Peyqemberini (savv) meraca aparanda ilk defe zohr namazini cume gunu ona emr etdi ki, qilsin. cume gunu idi, zohr namazini ucadan qilmaqini da emr etdi ki, melekler onun arxasinda dayanib iqtida etsinler ve namazin keyfiyyetini ve sozlerini eshidib derk etsinler. sonra esr namazini qilmaqi emr etdi, amma bu defe ALlah emr etdi ki, daha melekler onun arxasinda deyiller astadan qilsin.
axsham ve xiften namazlari da hemcinin ucadan qilmaqini emr etdi ki, melekler arxasinda dayanib namazi eshitsinler ve keyfiyyetini derk etsinler. subhu de belece. ve s.
bele hedislerimiz de var.
diger terefden kishilerin ucadan qilmasina delil kimi bunu da deyiller ki, o zamanlar hava qaranliqlashirmish deye namaz qilanlarin harda oldurlaqi melum olmasi ucun ucadan qilinirmish ki, yerleri bilinsin.
qadinlar da eger namehrem olmasa axsham, xiften ve subh namazlarini sesli qila bileller, amma namehrem olsa qadinlar sesleirni ucaltmamalidilar, astadan qilmalidilar. ve s.
bu kimi hikmet ve felsefeler cox qeyd olunub.
kishilerin ucadan qilmasi deyende dado feryad cekib ucadan qilmamalidi, yeni bir miqdar sesli qilmalidilar ki, hec olmasa ozleri oz seslerini eshitsinler.
bunlarin hamisi revayet esasinda bize gelib catan sozlerdi. amma esl heqiqetini ALlah ve Ehli Beyt (a) bilir.
yeni bezi suallari veren ezizlere deyirik ki, bunun sebebini ALlah ve Ehli Beyt (a) bilir. bu emr bizim ucun “TEEBBUDI” hesab olunur. teebbudi sozunun menasi bendelik demekdi. yeni ALlah bir hokmu bize emr edir, amma sebebini demir. sebebini dememekde ALlah sirrini bilir, Ehli Beyt (a) bilir. amma hemin hokmun sirlerini bendelerinin bilmesini ALlah istemir. Allah meslehet bilmir ki, bendeleri de hemin hokmun sirlerini bilsin. bele hokmlere “TEEBBUDI” deyilir. yeni ALlah nece emr edibse bendeler sebebini bilmeseler de ele etmelidiler. ve s…
bu bir mesele.
ikincisi, teebbudi meselesini daha derinden basha dushmek ucun dinimiz bize xestenin hekim yanina getmesinden bir misal vurur.
meselen xeste gedir hekimin yanina, hekim de ona lazim olan dermanlari yazir. xeste hemin dermanlari bir-bir adlarini cekib hekimden sorushmur ki, bu derman menim harama komek edir, nece faiz komek edir, nece komek edir, neden hazirlanib, niye hazirlanib, dermani atanda nece deqiqeden sonra tesir edir ve s…
demeli burda da ALlah oz bendelerine deyir ki, filan emeli bele edin. daha bendeleri sorushmamalidilar ki, filan emeli bele edende nolur ki? niye ele edek? meqsed nedi? ve s…
bele meselelere teebbudi deyilir.
umid edirik ki, az da olsa fikrimizi izah ede bildik.